Skały wapienne w miejscowości Julianka.


Podgrodzie Przyrów istniało daleko przed utworzeniem miasta w 1369 r. I należało do powiatu lelowskiego, najdalej wysuniętego na północ i zachód krańca Małopolski. Powiat zajmował tereny między Pilicą i Wartą, od Koniecpola po Skrzydłów i Rędziny, powyżej których znajdował się powiat radomszczański, należący już do Wielkopolski.

Dnia 15 marca na rynku w Olsztynie król Kazimierz nadał Przyrowowi przywilej lokacyjny na prawie średzkim - zasadźcy Jakubowi Rachcickiemu z Nagłowic za opłatą 20 grzywien. Zasadźca został dziedzicznym wójtem z prawem poboru opłat. Zasadźca po zwerbowaniu osadników założył miasto, wytyczając rynek o wymiarach 50/100m, uliczki wychodzące z rynku i parcele pod zabudowę. Ludność otrzymała ulgi podatkowe i uprawnienia sądowe, mające znaczenie dla gospodarczego rejonu. Zasadźcę obowiązywała służba wojskowa na rzecz seniora. Przyrów pozostawał cały czas miastem królewskim z wójtem i radą miejską na zasadzie prawa magdeburskiego. Sądy sprawował landwójt (podwójt) Jakub Brzykowski wraz z 7 ławnikami w zakresie spraw cywilnych i karnych na sądzie tzw. Gajowym, w piątki po Bożym Ciele i przed Małgorzatą. W sprawach wątpliwych zwracano się do sądu leńskiego w Krakowie – po wytyczne lub orzeczenie wyższej instancji. W 1608 r. sądził burmistrz Jan Klucznik, Maciej Starszy, Michał Wiercioch i Maciej Sołtyszek.

W 1620 r. W Przyrowie było 136 domów i 8 rodzin komorniczych, łącznie 900 mieszkańców. Przyrów od samego początku zamieszkiwała ludność o nazwiskach jednoznacznie polskich i nie spotyka się nazwisk niemieckich . Gwałtowny upadek miasta nastąpił w 1655r. po najściu Szwedów, kiedy ilość domów spadła do 55, a mieszkańców do 330 osób. Armia szwedzka pod wodzą gen. Burcharden'a oszczędziła, w listopadzie, Częstochowę jako swoją bazę zaopatrzenia i zakwaterowania , nałożyła nadmierny mandat rekwizycyjny na Przyrów, żądając dostaw chleba, owsa, mięsa, masła, piwa i siana. Wobec niemożności spełnienia żądań zastosowano karę miecza i ognia, w dniu 8 listopada złupiono i spalono miasto.

Zachowały się: przywilej lokacyjny z 1369 r., “Liber Beneficjum” Jana Długosza, pieczęć miejska z1783r., a także liczne akty kościelne, znajdujące się w zasobach Metropolii w Krakowie, na Jasnej Górze i archiwum diecezjalnym w Częstochowie.


Zbiornik wodny w miejscowości Zalesice.